YEN FZE DORU. Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei
|
|
- Deniz Gökçek
- 8 yıl önce
- İzleme sayısı:
Transkript
1 YEN FZE DORU Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei Ör.Gör.Dr. Ahmet BNGÜL Gaziantep Üniversitesi Fizik Mühendislii Bölümü 21 Kasım /11/2007 YFD Sayfa 1
2 çerik Parçacık Fizii Kısa Tarihçesi Kuram Standart Model ve Ötesi Deney Hızlandırıcılar ve Detektörler Veri Analizi Bilgisayarla son tahlil Gelecek? Bu seminer aaıdaki adreste yeniden izlenebilir: 16/11/2007 YFD Sayfa 2
3 Fizik Madde ve Enerjinin doasını inceler! Mekanik Elektrik ve Manyetizma Termodinamik Atom ve Molekül Fizii Youn Madde Fizii Çekirdek Fizii (Nuclear Physics) Yüksek Enerji Fizii Parçacık Fizii Astrofizik 16/11/2007 YFD Sayfa 3
4 Parçacık Fizii nin Kısa Tarihçesi M.Ö. 450 lk atom kavramı Democtitus 1807 Elementler ve Atom J. Dalton 1895 X-ıınları W.C. Röntgen 1896 Radyoaktivite H. Becquerel, M.Courie 1898 Atom: üzümlü kek modeli J. J. Thompson 1899 Elektron J. J. Thompson 1911 Atom Çekirdei E. Rutherford 1913 Bohr Atom Modeli N.Bohr 1920 Isotoplar E.W. Aston 1932 Nötron J. Chadwick 1932 Pozitron C.D. Anderson 1947 Muon ve Pion C. Powell 1947 Kaon Rochester Dier Parçacıklar???? 16/11/2007 YFD Sayfa 4
5 Parçacık Fizii Uygulamaları ı ı 16/11/2007 YFD Sayfa 5
6 Parçacık Fiziindeki Birimler Enerji, E SI birim sisteminde, Joule, 1J = 1 kg.m 2 /s 2 elektron-volt, ev: 1 ev = 1.6x10 19 J 1 MeV = 10 6 ev 1 GeV = 10 9 ev 1 TeV = ev Kütle, m SI birim sisteminde, kg. Doal birim sisteminde: c = 1 m = 1 ev 1.8 x kg m = 1 GeV1.8 x kg E = mc 2 16/11/2007 YFD Sayfa 6
7 Atom Maddeyi oluturan temel parçacıklar: Elektron Proton Nötron? 16/11/2007 YFD Sayfa 7
8 En Küçüü Görmek HÜCRE Mikroskop 50 m 2 nm DNA Elektron mikroskopu 2 fm Atom Çekirdei Kuarklar Parçacık Hızlandırıcıları < fm 16/11/2007 YFD Sayfa 8
9 Büyük Patlama Evrenin bugünkü duruma nasıl geldiini açıklayan kozmolojik model Genileyen evren 1924: Hubble kırmızıya kayma (red shift) yasası 1964: Kozmik artalan gözlemleri Evrenin yaı: t10-15 milyar yıl Evrenin sıcaklıı: T3 K 16/11/2007 YFD Sayfa 9
10 Büyük Patlama buyuk-patlama.mpg 16/11/2007 YFD Sayfa 10
11 Kozmik Iınlar %90 p, %9, %1 e p Doal hızlandırıcı 0 < E < ev Pozitron, Muon, Pion ve Kaon ilk kez kozmik ıınlarda bulundu kozmik-saganak.mpg Parçacık saanaıeklinde sotropik daılım Yeryüzündeki Kozmik muon akısı= 180 m 2 s 1 16/11/2007 YFD Sayfa 11
12 Karı-Madde 1928 Dirac pozitif elektron (pozitron) önerisi 1932 Anderson gözlem: Kozmik ıınlar Her parçacık kendi karı-parçacıına sahiptir. Yüklü paçacıklar: proton (+) karı-proton ( ) Yüksüz paçacıklar: foton = karı-foton Madde ve karı-madde birbirleri ile karılaınca madde enerjiye dönüür. e + + e + E = mc 2 Tıp uygulaması: PET 16/11/2007 YFD Sayfa 12
13 Hayalet Parçacık: Nötrino Beta Bozunumu Cs n p + Ba + e + e + υ e + υ e Nötrino: kütlesiz ve yüksüz parçacık Nötrino kaynakları Radyoaktif bozunmalarda Reaktörlerde Güne ve dier yıldızlardaki çekirdek tepkimeleri Nötrino akısı: > 50 x s 1 / insan 16/11/2007 YFD Sayfa 13
14 Parçacık Çiftlii Parçacık Ailesi Liste Kütle (MeV) Foton 0 Leptonlar e ( e + ) µ ( µ + ) ( + ) ν e ( ν e ) τ τ ν µ ( ν µ ) ν τ ν ) ( τ Mezonlar π 0 0, π +, π +, K K +, K ρ, ρ, ρ, B, D, 0, Baryonlar p, n, Σ, Λ, Ξ, Ω, /11/2007 YFD Sayfa 14
15 Standart Model Parçacıkları ve temel etkilemeleri açıklayan imdilik en iyi kuram. Kararlı maddeyi oluturan parçacıklar u ve d kuarkları ve elektronlar u u d + 2 / / 3 1/ proton u d + 2/3 +1/ 3 +1 pion 16/11/2007 YFD Sayfa 15
16 Dört Temel Kuvvet Kuvvet Geçerlilik Menzil iddet Kütle çekim Düen cisimler Gezegenler 1 kuvvet-tasiyicilari.mpg Gökadalar Zayıf Beta bozunumu Güne füzyon m Atomlar Elektromanyetik Moleküller Optik Elektronik Sürtünme Güçlü Nükleonlar Kuarklar m /11/2007 YFD Sayfa 16
17 Standart Model Deneylerle örtüüyor 3 kuvveti ve temel etkilemeleri açıklıyor Yeni Periyodik Tablo Temel Parçacıklar Kuarklar Leptonlar Cevaplayamadıı sorular var Tabloda delikler tıkanmalı Kuvvet Taıyıcılar Gözlenmedi 16/11/2007 YFD Sayfa 17
18 Yeni Parçacıklar Higgs Bozonu (Higgs Boson) Elektrozayıf Kuvvet 1960larda elektromanyetik ve zayıf kuvvet kuramsal olarak birletirildi. (A.Salam, S.Weinberg, S.Glashow) 1983 de W ve Z bozonları bulundu. Bu kurama göre, bütün parçacıkların çıplak kütlesi sıfırdır. Sual: Parçacıklar nasıl kütle kazanıyor? Cevap: P. Higgs: Higgs mekanizması Higgs Alanı Büyük patlamadan hemen sonra oluan ve parçacıklara kütle kazandıran alan. Alan taıyıcısı: Higgs Bozonu (H) Kütle: m(h) > 114 GeV 16/11/2007 YFD Sayfa 18
19 Yeni Parçacıklar Dördüncü Aile (Forth Family) Önceki deneylerden toplanan verilere göre sadece N = 3 aile var SM ye göre N < 9 olabilir! Saleh Sultansoy 16/11/2007 YFD Sayfa 19
20 SM Ötesi Karanlık Madde (Dark Matter) em radyasyon yaymıyor ve yansıtmıyor Görünür madde ile kütle-çekim etkilemesine girebiliyor Gözlemler var olduunu gösteriyor! Dark matter Karanlık madde kanıtları v r 16/11/2007 YFD Sayfa 20
21 SM Ötesi Yeni Parçacıklar Süpersimetri (Supersymmetry = SUSY) 3 temel kuvveti açıklıyor. Normalden aır, süper parçacık elerini öngörüyor. En hafifleri, karanlık maddeyi açıklıyor. Yanlı olmayacak kadar güzel bir kuram. Parçacık quark(6 tane), q lepton(6 tane), l photon, gluon, g W ± Z 0 Spin ½ ½ Sparçacık skuark, slepton, photino, gluino, ~ q ~ l ~ g~ ~ ~ wino, W ± zino, Z 0 Spin 0 0 ½ ½ ½ ½ H 0 Higgsino, H 0 12, H± ½ 16/11/2007 YFD Sayfa 21
22 SM Ötesi Yeni Parçacıklar Sicim Kuramı = Hereyin Kuramı (String Theory = Theory of Everyting) Amaç: Bütün parçacıkları (kuarklar ve leptonlar) ve dört temel kuvveti (kütleçekim, elektromanyetik, zayıf ve güçlü) bir çatı altında toplamak. Kuram ek boyutların (extra dimensions) varlıını öngörüyor: 4+6 = 10 boyut veya 4+22 = 26 boyut! 16/11/2007 YFD Sayfa 22
23 Cevap Bekleyen Sorular Neden temel parçacıkların kütlesi var? Bu kütleler neden farklı? 4. Aile, 5. Aile Nötrino kütlesi ve salınımı Madde karı-madde neden dengesiz? Karanlık madde ve karanlık enerji nedir? Süpersimetrik parçacık eleri Ek boyutlar mevcut mu? 16/11/2007 YFD Sayfa 23
24 CERN Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire European Council for Nuclear Research European Laboratory for Particle Physics Avrupa Nükleer Aratırma Merkezi sviçre-fransa sınırı, Cenevre kentinde kurulu dünyanın en büyük Parçacık Fizii Aratırma Laboratuvarı 16/11/2007 YFD Sayfa 24
25 CERN 1949: L. De Broglie tarafından teklif edildi. 1952: 11 kurucu ülke ile kuruldu : 9 ülke daha katıldı. 2007: 20 tam üye ülke 8 gözlemci Türkiye Hindistan Japonya ABD UNESCO AB srail Rusya 16/11/2007 YFD Sayfa 25
26 Parçacık Hızlandırıcıları Hızlandırıcı (Accelerator) Temel yüklü parçacıkları elektrik alan ile hızlandıran (ivmelendiren) donanımlardır. Çarpıtırıcı (Collider) Parçacık demetlerini belli bir kütle merkezi (KM) enerjisi çarpıtıran hızlandırıcılar. E E E KM = 2E 16/11/2007 YFD Sayfa 26
27 Parçacık Hızlandırıcıları Dorusal Hızlandırıcı (Linear Accelerator: LINAC) SLAC - Standford Linear Accelerator Center 1966 yılında kuruldu 3.2 km uzunluk 50 GeV elektron-pozitron hızlandırıcısı 16/11/2007 YFD Sayfa 27
28 Parçacık Hızlandırıcıları Dairesel Hızlandırıcı (Circular Accelerator) Parçacıklar, eici mıknatıslar aracılıı ile kapalı bir yörüngede defalarca geçirilerek hızlandırılırlar. LEP (Large Electron Positron Collider) 27 km çevre uzunluu yaklaık 100 m toprak altında yıllarında W ± ve Z bozonları incelendi. 16/11/2007 YFD Sayfa 28
29 Büyük Hadron Çarpıtırıcısı (LHC: Large Hadron Collider) Büyük : çarpıtırıcı çevre uzunluu yaklaık 27 km Hadron: çarpıtırılacak parçacıklar: E KM = 14 TeV enerjili protonlar E KM = 1150 TeV enerjili kurun (Pb) çekirdekleri 4.3 km LHC projesi: Fikir Aralık 1994 yılında baladı. LEP tüneli LHC ye devredildi. Mayıs 2008 de hizmete girecek? Maliyet: 3 milyar (5.5 milyar YTL) 16/11/2007 YFD Sayfa 29
30 16/11/2007 YFD Sayfa 30
31 Büyük Hadron Çarpıtırıcısı 16/11/2007 YFD Sayfa 31
32 Büyük Hadron Çarpıtırıcısı lhc-olay.mpg 16/11/2007 YFD Sayfa 32
33 Büyük Hadron Çarpıtırıcısı Çapımalar tehlikeli mi? Mini karadelikler ve Hawking radyasyonu Evrenin en souk yeri! LHC, T = 1.9 K ( o C) sıcaklıkta çalıacak (Evren sıcaklıı T = 2.7 K) 16/11/2007 YFD Sayfa 33
34 Büyük Hadron Çarpı tırıcısı p-p çarpı ması hakkında Enerji: E = 7 TeV Hız: v = c ~ 300,000 km/sn 2808 x 2808 küme (bunch) Proton sayısı, N = 1011/küme Küme çapı = 16 m (saç teli 50 m) Parlaklık, L = 1034 cm 2s Kom u iki küme arası uzaklık: 7.5 m (25 ns) zı a nk e a m pı r Ça Küme çarpı ma frekansı f = 1/25 ns = 40,000,000 Hz = 40 MHz E = m c2 16/11/ Proton çarpı ma frekansı f = 109 çarpı ma/s küme ba ına 20 kafa-kafaya/s YFD Sayfa 34
35 Büyük Hadron Çarpıtırıcısı Pb-Pb çarpıması E KM = 1150 TeV E = 2.76 TeV/u Kuark-gluon plazması Pb 208 Pb 208 p π + π 16/11/2007 YFD Sayfa 35
36 Parçacık Detektörleri Detektörler ile çarpıma enkazında oluan parçacıkların yükü konumu uçu zamanı momentumu enerjisi kimlii belirlenir. parçacıının kefi (1964) 16/11/2007 YFD Sayfa 36
37 Parçacık Detektörleri LHC de çalıacak 4 detektör CMS 16/11/2007 YFD Sayfa 37
38 16/11/2007 YFD Sayfa 38
39 Parçacık Detektörleri ATLAS Detektörü ( 22 m 44 m 16/11/2007 YFD Sayfa 39
40 Parçacık Detektörleri atlas-tanitim.mpeg 16/11/2007 YFD Sayfa 40
41 Parçacık Detektörleri ATLAS birlii Platformu 34 ülke 1850 fizikçi 175 enstitü Türkiye: Boaziçi Üniversitesi Dou Üniversitesi Gaziantep Üniversitesi Ankara Üniversitesi 16/11/2007 YFD Sayfa 41
42 Parçacık Detektörleri 16/11/2007 YFD Sayfa 42
43 Parçacık Detektörleri 16/11/2007 YFD Sayfa 43
44 Parçacık Detektörleri atlas-olay.mpeg 16/11/2007 YFD Sayfa 44
45 Veri Analizi Analiz Zinciri 16/11/2007 YFD Sayfa 45
46 Veri Analizi Higgs Bozonu Bozunma Kanalları 114 < m(h) < 130 GeV: H 130 < m(h) < 600 GeV: H ZZ * 4 ± ; = e, µ 600 < m(h) < 1000 GeV: H ZZ jj 16/11/2007 YFD Sayfa 46
47 Veri Analizi Deimez kütle: M 2 2 = E k k k p k 2 10 trilyon çarpımada 1 Higgs gözlenmesi bekleniyor 16/11/2007 YFD Sayfa 47
48 Veri Analizi LHC de toplanacak bilgi: yılda 15 PetaBayt 1 PB = B = 10 6 GB ~ 1.5x10 6 CD 15 PB ~ 22 x 10 6 CD 20 km CD yıını LHC 2008 de veri alımı balayacak ve yıl hizmet verecek. Toplam veri ~ 200 PB! Veri kontrolü çok zor! ı ı ııı! " 16/11/2007 YFD Sayfa 48
49 Veri Analizi LHC veri analizleri, en azından 100,000 tane GHz hızında mikroilemci içeren bilgisayarla yapılabilecek. CERN %20 sine sahip. Çözüm: Bilgisayar kümeleri kullanmak. Yeni teknoloji: GRID Distributed Computing GRID, bilgisayarların hesaplama ve veri depolama kaynaklarını Internet üzerinden paylamak amacı ile oluturulan bir servistir. 16/11/2007 YFD Sayfa 49
50 Veri Analizi CERN Web in doduu yer 1990: CERN bilim adamlarından Tim Barners- Lee (Internet) http için HTML, URL, Web sunucu ve Web tarayıcı tanımlamalarını yaptı. 1991: CERN (Avrupa) fizikçileri ile SLAC (Amerika) fizikçileri arasında ilk kez Web balantısı ile bilgiler aktarıldı. Web2 Yeni bilgi aktarım protokolü 2004: CERN California (11,000 km) aktarım hızı: 6.25 GB/s 16/11/2007 YFD Sayfa 50
51 Kabus Senaryoları Ya Higgs bulunamazsa 20 ülke, milyarlarca dolar masraf Bütün yeni kuramlar yanlı Planck ölçeine kadar (10 35 m) yeni fizie ihtiyaç yok Sadece Higgs bulunursa Kuramcılar: Hiç bulunmasın daha iyi Deneyciler: Higgs bulunursa bu bir zafer 16/11/2007 YFD Sayfa 51
52 Önemli Linkler CERN LHC ALICE ATLAS CMS LHCb TOTEM CLIC ILC GRID Faaliyetteki mevcut bütün deneylerin listesi: 16/11/2007 YFD Sayfa 52
YEN FZE DORU. Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei
YEN FZE DORU Yüksek Enerji Fizii ndeki son gelimeler Fizik Bilimi nin gelecei Ör.Gör.Dr. Ahmet BNGÜL Gaziantep Üniversitesi Fizik Mühendislii Bölümü 02 Ocak 2008 16/11/2007 YFD Sayfa 1 çerik Parçacık Fizii
CERN'deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı ve LCG (LHC Computing Grid) Projesi
CERN'deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı ve LCG (LHC Computing Grid) Projesi Gülsen Önengüt Çukurova Üniversitesi, Fizik Bölümü CERN, Compact Muon Solenoid (CMS) Deneyi 2. Ulusal Grid Çalıştayı, 1 Mart 2007,
CERN NEDİR? NE ZAMAN VE NİÇİN KURULDU?
CERN NEDİR? NE ZAMAN VE NİÇİN KURULDU? CERN, 2014 te 60. kuruluş yılını kutlayacak. CERN, II. Dünya Savaşı sonunda Avrupa da ortak nükleer araştırmalar yapmak için kuruldu. CERN 58 Yıllık, Ama Adını Dünyaya
Parçacık Fiziği Söyleşisi
Parçacık Fiziği Söyleşisi Saleh Sultansoy - TOBB ETÜ Gökhan Ünel - UC Irvine HPFBU2012 12-19 Şubat, Kars, Kafkas Üniversitesi 1 Parçacık fiziği Maddenin ve etkileşimlerin alt yapısını anlamak 2 Büyük Patlama
FİZ314 Fizikte Güncel Konular
FİZ314 Fizikte Güncel Konular 2015-2016 Bahar Yarıyılı Bölüm-8 23.05.2016 Ankara A. OZANSOY 23.05.2016 A.Ozansoy, 2016 1 Bölüm 8: Parçacık Fiziği 1. Temel Olmayan Parçacıklardan Temel Parçacıklara 2. 4
HİGGS HAKKINDA NAZLI FANUS FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENİ ULUPAMİR ORTAOKULU (CERN TÜRK ÖĞRETMEN ÇALIŞTAYI-7)
HİGGS HAKKINDA NAZLI FANUS FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENİ ULUPAMİR ORTAOKULU (CERN TÜRK ÖĞRETMEN ÇALIŞTAYI-7) HİGGS HAKKINDA KONU BAŞLIKLARI STANDART MODEL-TEMEL PARÇACIKLAR HİGGS BOZONU HİGGS ALANI HIZLANDIRICILAR(HİGGS
CERN VE HİGGS HİGGS PARÇACIĞI NEDİR? Tuba KÖYLÜ Bilişim Teknolojileri Öğretmeni Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü 27 Haziran 2017
CERN VE HİGGS HİGGS PARÇACIĞI NEDİR? Tuba KÖYLÜ Bilişim Teknolojileri Öğretmeni Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü 27 Haziran 2017 2 CERN CERN; Fransızca Avrupa Nükleer Araştırma Konseyi kelimelerinin
Parçacıkların Standart Modeli ve BHÇ
Parçacıkların Standart Modeli ve BHÇ Prof. Dr. Altuğ Özpineci ODTÜ Fizik Bölümü Parçacık Fiziği Maddeyi oluşturan temel yapı taşlarını ve onların temel etkileşimlerini arar Democritus (460 MÖ - 370 MÖ)
ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ
ATOMLARDAN KUARKLARA ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ 1. Parçac klar spinlerine göre Fermiyonlar ve Bozonlar olmak üzere iki gruba ayr l r. a) Fermiyonlar: Spin kuantum say lar 1/2, 3/2, 5/2... gibi olan parçac
ATLAS Dünyası. Standart Model. ATLAS ağ sayfası Karşımadde
Fizikçiler dünyanın ne olduğunu ve onu neyin bir arada tuttuğunu açıklayan isimli bir kuram geliştirmişlerdir. yüzlerce parçacığı ve karmaşık etkileşmeleri yalnızca aşağıdakilerle açıklayabilen bir kuramdır:
Madde Dünya. Molekül Atom. Atomlar Elektron. Kuark
PARÇACIK FĠZĠĞĠ ve CERN Aytül ADIGÜZEL (Çukurova Üniversitesi) Tayfun ĠNCE (University of Bonn) 1 PARÇACIK FĠZĠĞĠ Maddenin temel yapıtaģları nelerdir? Bu yapıtaģlarının davranıģlarını en temel düzeyde
Hızlandırıcılar ve Çarpıştırıcılar
Hızlandırıcılar ve Çarpıştırıcılar 1 Hızlandırıcı nedir? Çarpıştırıcı nedir? Parçacık hızlandırıcıları, elektrik yükü olan atomik veya atom-altı parçacıkları oldukça yüksek hızlara (ışık hızına bile oldukça
Bugün Evreni oluşturan tüm enerji toplu iğne ucu büyüklüğünden LHC. Zaman, uzay ve madde Büyük Patlama sırasında ortaya çıktı.
2 NEDEN?? : Yüksek enerjilerde parçacıkları çarpıştırıyoruz. Parçacıkları kırıp içlerine bakmak istiyoruz. DENEY Hızlandırıcılar Bugün Evreni oluşturan tüm enerji toplu iğne ucu büyüklüğünden küçük bir
PARÇACIK FİZİĞİ, HIZLANDIRICILAR ve DEDEKTÖRLER
PARÇACIK FİZİĞİ, HIZLANDIRICILAR ve DEDEKTÖRLER Dr. İlkay TÜRK ÇAKIR TAEK Sarayköy Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Ar-Ge Bölümü Füzyon Birimi - Hızlandırıcı Fiziği Birimi 24/09/07 III. UPHDYO 1 İÇERİK
HİGGS??? STANDART MODEL HIGGS BOZONU ve ALANI HIGGS İ BULMAK İÇİN: HIZLANDIRICILAR PEKİ YA SONRA?
Higgsli Günler HİGGS??? STANDART MODEL HIGGS BOZONU ve ALANI HIGGS İ BULMAK İÇİN: HIZLANDIRICILAR PEKİ YA SONRA? 1. STANDART MODEL En basit haliyle, temel parçacıklar ve etkileşimleri hakkında bütün bilgimizi
Türkiye nin CERN ile Bilimsel İşbirliği Turkey s Scientific Collaboration. Prof. Dr. Serkant Ali Çetin Director, High Energy Physics Research Center
Türkiye nin CERN ile Bilimsel İşbirliği Turkey s Scientific Collaboration with CERN Prof. Dr. Serkant Ali Çetin Director, High Energy Physics Research Center CERN: Misyon Araştırma / Evren hakkındaki sorulara
HIGGS HAKKINDA. STANDART MODEL HIGGS BOZONU ve ALANI HIGGS İ BULMAK İÇİN: HIZLANDIRICILAR PEKİ YA SONRA?
HIGGS HAKKINDA Seher DAMLI (TTP- 5 katılımcısı) seher.damli@eba.gov.tr Eğitmen: Sezen SEKMEN (Kore Kyungpook Ulusal Üniversitesi adına araştırmacı olarak CERN de CMS deneyinde görevli) sezen.sekmen@cern.ch
STANDART MODEL ÖTESİ YENİ FİZİK
STANDART MODEL ÖTESİ YENİ FİZİK MUSA ÖZCAN TTP 8 (CERN TÜRK ÖĞRETMEN ÇALIŞTAYI 8) 21-27 OCAK 2018 1 Bugünü anlamak için, geçmişe bakmak. Büyüğü anlamak için, en küçüğe bakmak. *TTP 8 Güncel sorunlar Gökhan
Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri
7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar
STANDART MODEL VE ÖTESİ. Güncel sorunlar ve çözüm arayışı. A. Zorluer Türk Öğretmen Çalıştayı 8 Ocak 2018
STANDART MODEL VE ÖTESİ Güncel sorunlar ve çözüm arayışı. A. Zorluer Türk Öğretmen Çalıştayı 8 Ocak 2018 1 Evrenin kısa tarihi Görüldüğü gibi evrenimizin tarihi aynı zamanda atom altı parçacıkların oluşum
Theory Tajik (Tajikistan)
Q3-1 Büyük Hadron Çarpıştırıcısı Bu probleme başlamadan önce ayrı bir zarfta verilen genel talimatları lütfen okuyunuz. Bu görevde, CERN de bulunan parçacık hızlandırıcısının LHC ( Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Güncel sorunlar ve çözüm arayışı. Sezen Sekmen CERN CERN Türk Öğretmenler Programı Şubat 2014
Güncel sorunlar ve çözüm arayışı Sezen Sekmen CERN CERN Türk Öğretmenler Programı 23-27 Şubat 2014 1 Maddenin en küçük öğesi bulunmadan insan evreni asla anlayamaz. Plato 2 Büyük Patlama dan sonra evrenimiz
Maddenin içine yaptığımız yolculukta...
HİGGS NEDİR? Maddenin içine yaptığımız yolculukta... madde atom elektron proton quark çekirdek nötron Standart Model Standart Model Atomun İçi Doğadaki Temel Kuvvetler Temel Kuvvetler Değişim Parçacıkları
Hazırlayan: Ayten İLHAN Branşı: Bilişim Teknolojileri Görev Yaptığı Okul: EMİNE ÖZCAN ANADOLU LİSESİ
Hazırlayan: Ayten İLHAN Branşı: Bilişim Teknolojileri Görev Yaptığı Okul: EMİNE ÖZCAN ANADOLU LİSESİ 1 LEPTONLAR AYAR BOZONLARI (KUVVET TAŞIYICI BOZONLAR) KUARKLAR STANDART MODELİ ANLAMAK MADDE PARÇACIKLARI
, (Compton Saçılması) e e, (Çift Yokoluşu) OMÜ_FEN
Göreli olmayan kuantum mekaniği 1923-1926 yıllarında tamamlandı. Göreli kuantum mekaniğinin ilk başarılı uygulaması 1927 de Dirac tarafından gerçekleştirildi. Dirac denklemi serbest elektronlar için uygulandığında
Maddenin Yapısı ve Higgs Bozonu
Maddenin Yapısı ve Higgs Bozonu M. Zeyrek, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fizik Bölümü LHC deki ATLAS ve CMS deneylerinin 2012 de açıkladıkları sonuçlar Higgs bozonunun varlığını kanıtlamış, beraberinde
Temel Sabitler ve Birimler
Temel Sabitler ve Birimler Işığın boşluktaki hızı: c=299792458 m/s ~3x10 8 m/s Planck sabiti: h= 6.62606957(29)x10-34 Js İndirgenmiş Planck sabiti ħ = h/2π Temel elektrik yükü : e=1.60218x10-19 C İnce
Kadri Yakut 08.03.2012
Kadri Yakut 08.03.2012 TEŞEKKÜR Lisans Kara Delikler Eser İş (2009-2010) Büyük Kütleli Kara Delikler Birses Debir (2010-2011) Astrofiziksel Kara Deliklerin Kütlelerinin Belirlenmesi Orhan Erece (2010-2011)
Higgs ve Higgs Buluşu. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26-30 Ocak 2015
Higgs ve Higgs Buluşu Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26-30 Ocak 2015 1 STANDART MODEL temel parçacıklar ve etkileşimler hakkındaki bütün bilgimizi içeren bir kuramlar bütünüdür. Force carriers
ATLAS Higgs Araştırmalarında En Yeni Sonuçlar
ATLAS Higgs Araştırmalarında En Yeni Sonuçlar Resim 1: ATLAS ın 2012 de kaydettiği, Higgs in dört elektrona bozunma adayı. 4 Temmuz 2012 de, ATLAS deneyi, Higgs Bozonu araştırmalarındaki güncellenmiş sonuçlarının
Güncel sorunlar ve çözüm arayışı. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 4 Temmuz 2015
? Güncel sorunlar ve çözüm arayışı Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 4 Temmuz 215 1 Maddenin en küçük öğesi bulunmadan insan evreni asla anlayamaz. Plato 2 Büyük Patlama dan hemen sonra evrenimiz
STANDART MODEL VE ÖTESİ. : Özge Biltekin
STANDART MODEL VE ÖTESİ : Özge Biltekin Standart model, bilim tarihi boyunca keşfedilmiş parçacıkların birleşimidir. Uzay zamanda bir nokta en, boy, yükseklik ve zaman ile tanımlanır. Alanlar da uzay zamanda
SU Lise Yaz Okulu. Evrenin Başlangıcı ve Enflasyon Teorisi
SU Lise Yaz Okulu Evrenin Başlangıcı ve Enflasyon Teorisi Evrenin ilk zamanları Büyük patlamadan önce: Bilimsel olarak tar.şılamaz. Büyük patlama uzay ve zamanda bir tekilliğe karşılık gelir ve o noktada
Proton, Nötron, Elektron
Atomun Yapısı Atom Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sahiptir. Farklı yüklere sahip bu parçacıklar birbirini etkileyerek bir arada bulunur ve atomu oluşturur. Atomda bulunan yükler negatif ve
Parçacık Fiziği: Söyleşi
HPFBU-2012, Kafkas Üniversitesi, 12-19 Şubat 2012 Parçacık Fiziği: Söyleşi Saleh Sultansoy, TOBB ETÜ, Ankara & AMEA Fizika İnstitutu, Bakı Gökhan Ünel, UC Irvine Rutherford, Mehmet Akif ve CERN Biraz daha
Doğayı anlamak için, Parçacıkları, Kuvvetleri ve Kuralları Bilmemiz gerekir. Gordon Kane,Süpersimetri
EVREN NASIL İŞLER? Doğayı anlamak için, Parçacıkları, Kuvvetleri ve Kuralları Bilmemiz gerekir. Gordon Kane,Süpersimetri Evrenin olağanüstü karmaşıklığını açıklamak için küçüklerin dünyasını anlamak gerekir
Temel Parçacık Dinamikleri. Sunum İçeriği
1 Sunum İçeriği 2 Genel Tekrar Leptonlar Örnek: elektron Fermionlar Kuarklar Örnek: u kuark Bozonlar Örnek: foton Kuarklar serbest halde görülmezler. Kuarklardan oluşan yapılar ise genel olarak şu şekilde
Higgs ve Higgs Buluşu. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26 Haziran 1 Temmuz 2016
Higgs ve Higgs Buluşu Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26 Haziran 1 Temmuz 2016 1 Standart Model de kütle sorunu Madde parçacıkları Etkileşim aracıları Parçacıklara kütlesini veren nedir? Neden
Çekirdek Modelleri. Alfa Bozunumu. Nükleer Fizikte Kullanışlı Birimler Çekirdeğin Yapısı ve Etkileşmeler. Çekirdeğin Sıvı Damlası Modeli
NÜKLEER FİZİK Bu sunumun büyük bir bölümünü aşağıdaki siteden indirebilir veya fotokopiciden fotokopisini alabilirsiniz. http://s3.dosya.tc/server11/efgmzh/fotokopi.pdf.html Nükleer Fizikte Kullanışlı
ATOM ATOMUN YAPISI 7. S I N I F S U N U M U. Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir.
ATO YAP Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sahiptir Atomda bulunan yükler; negatif yükler ve pozitif yüklerdir Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir Atomu oluşturan
Güncel sorunlar ve çözüm arayışı. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmen Çalıştayı 5 Şubat 2016
? Güncel sorunlar ve çözüm arayışı Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmen Çalıştayı 5 Şubat 2016 1 Maddenin en küçük öğesi bulunmadan insan evreni asla anlayamaz. Plato 2 Büyük Patlama dan hemen sonra evrenimiz
LHC Yeni Fiziğe Kucak Açıyor
LHC Yeni Fiziğe Kucak Açıyor Hedefte süpersimetri parçacıkları, karanlık madde... Üç yıl önce parçacıklara kütlelerini kazandıran Higgs bozonunu bularak tarih yazan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC), iki
RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu
RADYASYON FİZİĞİ 1 Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu Herbirimiz kısa bir süre yaşarız ve bu kısa süre içerisinde tüm evrenin ancak çok küçük bir bölümünü keşfedebiliriz Evrenle ilgili olarak en anlaşılamayan
ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI)
ÇALIŞMA YAPRAĞI (KONU ANLATIMI) ATOMUN YAPISI HAZIRLAYAN: ÇĐĞDEM ERDAL DERS: ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME DERS SORUMLUSU: PROF.DR. ĐNCĐ MORGĐL ANKARA,2008 GĐRĐŞ Kimyayı ve bununla ilgili
Temel Sabitler ve Birimler
Temel Sabitler ve Birimler Işığın boşluktaki hızı: c=299792458 m/s ~3x10 8 m/s Planck sabiti: h= 6.62606957(29)x10-34 Js İndirgenmiş Planck sabiti ħ = h/2π Elektron yükü : e=1.602176565(35)x10-19 C İnce
BÖLÜM 3: (6,67x10 Nm kg )(1,67x10 kg)»10 36 F (9x10 Nm C )(1,6x10 C) NÜKLEONLAR ARASI KUVVET- NÜKLEER KUVVET
BÖLÜM : NÜKLEONLAR ARASI KUVVET- NÜKLEER KUVVET Atomdaki elektronların hareketini kontrol eden kuvvetler elektromanyetik kuvvettir. Elektromanyetik kuvvet atomları ve molekülleri bir arada tutar. Çekirdekteki
SU Lise Yaz Okulu 2. Ders, biraz (baya) fizik. Dalgalar Elektromanyetik Dalgalar Kuantum mekaniği Tayf Karacisim ışıması
SU Lise Yaz Okulu 2. Ders, biraz (baya) fizik Dalgalar Elektromanyetik Dalgalar Kuantum mekaniği Tayf Karacisim ışıması Dalga Nedir Enerji taşıyan bir değişimin bir yöne doğru taşınmasına dalga denir.
Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi
Yeni bir radyoterapi yöntemi: Hadron terapi Hadron terapi, nükleer kuvvetlerle (yeğin kuvvet) etkileşen parçacıkları kullanarak yapılan bir radyasyon tedavi (ışın tedavisi) yöntemidir. Bu parçacıklar protonlar,
Uluslararası Lineer Çarpıştırıcı'da (ILC) Ayar Aracı Bozonları ile Süpersimetri Kırılması
Uluslararası Lineer Çarpıştırıcı'da (ILC) Ayar Aracı Bozonları ile Süpersimetri Kırılması Hale Sert 04 Eylül 2012 İÇERİK Giriş Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) ve Uluslararası Lineer Çarpıştırıcı (ILC)
Radyoaktivite - Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu
40 Radyoaktivite - Büyük Patlama ve Evrenin Olşm 1 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktr. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde blnamazlar.
Güncel sorunlar ve çözüm arayışı. Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26 30 Ocak 2015
Güncel sorunlar ve çözüm arayışı Sezen Sekmen CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 26 30 Ocak 2015 1 Maddenin en küçük öğesi bulunmadan insan evreni asla anlayamaz. Plato 2 Büyük Patlama dan sonra evrenimiz
Güncel sorunlar ve çözüm arayışı. G. Ünel CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 8 Ocak 2018
? Güncel sorunlar ve çözüm arayışı G. Ünel CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı 8 Ocak 218 1 Büyük Patlama dan hemen sonra evrenimiz bir parçacık kadar küçüktü. 2 ve evrenimizin gelişimi parçacıklarla ve onların
Atlas detektörünün A kısmının yapılandırılması LHD nin yapımı için 6.4 milyar dolara yakın bir para harcandı
CERN BÖLÜM-1 Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi (CERN) her anlamda bilim dünyasının son yıllardaki en popüler nesnesi. Devasal bütçesi, dünyanın her yerinden konusunda uzman iki binin üzerinde bilim adamının
FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım
FİZİK 2 ELEKTRİK VE MANYETİZMA Elektrik yükü Elektrik alanlar Gauss Yasası Elektriksel potansiyel Kondansatör ve dielektrik Akım ve direnç Doğru akım devreleri Manyetik alanlar Akım nedeniyle oluşan manyetik
BÖLÜMÜMÜZDE 2 Profesör 1 Doçent 5 Yardımcı Doçent 3 Araştırma Görevlisi bulunmaktadır.
1 BÖLÜMÜMÜZDE 2 Profesör 1 Doçent 5 Yardımcı Doçent 3 Araştırma Görevlisi bulunmaktadır. 43+20(İ.Ö) lisans, 69 yüksek lisans ve 17 doktora olmak üzere toplam 149 öğrenci fizik bölümünde öğrenim görmektedir.
Var Olabilen Şeyler ve Var Olması Gereken Şeyler
Bayram Tekin ODTÜ Fizik Bölümü Var Olabilen Şeyler ve Var Olması Gereken Şeyler İki soru ile başlayalım: Evrende var olabilen şeyler nelerdir, var olması gereken şeyler nelerdir? Hayli zor, biraz da kapalı
LHC VE VLHC BAZINDA LEPTON-HADRON ÇARPIŞTIRICILARI: E-LİNAK İLE E-HALKA KARŞILAŞTIRILMASI. Hande KARADENİZ DOKTORA TEZİ
LHC VE VLHC BAZINDA LEPTON-HADRON ÇARPIŞTIRICILARI: E-LİNAK İLE E-HALKA KARŞILAŞTIRILMASI Hande KARADENİZ DOKTORA TEZİ FİZİK GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MART 2007 ANKARA Hande KARADENİZ tarafından
1. Hafta. İzotop : Proton sayısı aynı nötron sayısı farklı olan çekirdeklere izotop denir. ÖRNEK = oksijenin izotoplarıdır.
1. Hafta 1) GİRİŞ veya A : Çekirdeğin Kütle Numarası (Nükleer kütle ile temel kütle birimi arasıdaki orana en yakın bir tamsayı) A > Z Z: Atom Numarası (Protonların sayısı ) N : Nötronların Sayısı A =
PARÇACIK FİZİĞİ SÖYLEŞİ. Sezen Sekmen Kyungpook Na0onal University HPFBUIV, Eskisehir, 1-8 Subat 2015
PARÇACIK FİZİĞİ SÖYLEŞİ Sezen Sekmen Kyungpook Na0onal University HPFBUIV, Eskisehir, 1-8 Subat 2015 Parçacık fiziği doğadaki temel (bölünemez) parçacıkları ve aralarındaki temel etkileşimleri anlamaya
CERN Evren & Büyük Patlama
CERN Evren & Büyük Patlama Doç. Dr. Ayben Karasu Uysal KTO Karatay Üniversitesi l CERN l Hızlandırıcılar l ALICE Deneyi l Grid Page 1 CERN Dünyanın en büyük parçacık fiziği araştırma merkezidir. İsviçre
Atomun Yapısı Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddeyi (elementi) oluşturan ve maddenin (elementin)
Atomun Yapısı Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddeyi (elementi) oluşturan ve maddenin (elementin) kendi özelliğini taşıyan en küçük yapı birimine atom
CERN de ne bulundu? Ne bulunamadı? Mahmut Hortaçsu Bilim Akademisi D. ve
CERN de ne bulundu? Ne bulunamadı? Mahmut Hortaçsu Bilim Akademisi D. ve CERN de ne bulundu, bulunan şey ne işe yarar? Son ayların bilim dünyasında güncel soruları bunlar. Bunu izleyen başka bir soru da
HIZLANDIRICI FİZİĞİ. HAZIRLAYAN: NAZLI BARIŞ-TTP7 DANIŞMAN: VELİ YILDIZ((Veliko Dimov)
HIZLANDIRICI FİZİĞİ { HAZIRLAYAN: NAZLI BARIŞ-TTP7 DANIŞMAN: VELİ YILDIZ((Veliko Dimov) CERN (European Organization for Nuclear Research) { Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire AVRUPA NÜKLEER ARAŞTIRMALAR
Yapıtaşları: Kuarklar ve Leptonlar örn: u,d,.. Elektron(e)..
PARÇACIK FĠZĠĞĠ ve CERN Aytül ADIGÜZEL (Çukurova Üniversitesi) Tayfun ĠNCE (University of Bonn) 1 PARÇACIK FĠZĠĞĠ Evren nasıl bugünkü halini aldı? Maddenin temel yapıtaģları nelerdir? Bu yapıtaģlarının
En Küçüklerin Fiziği, CERN ve BHÇ 22 Mayıs 2009. Doç. Dr. Altuğ Özpineci ODTÜ Fizik Bölümü
En Küçüklerin Fiziği, CERN ve BHÇ 22 Mayıs 2009 Doç. Dr. Altuğ Özpineci ODTÜ Fizik Bölümü ozpineci@metu.edu.tr Medyatik Yansımalar Teen commits suicide after 'end of world' reports, http://www.news.com.au
Murat ŞENER Bursa Sınav Fen Lisesi
Murat ŞENER Bursa Sınav Fen Lisesi Kütlenin kökeni Nötrino salınımı Madde-karşıt madde asimetrisi Karanlık madde ve karanlık enerjinin doğası gibi kuramsal olarak geliştirilmiş olayların açıklanmaya çalışılmasıdır.
Milli Eğitim Bakanlığı nın ve CERN de çalışan Türk akademik personelin işbirliğiyle yapılan çalışma oldukça başarılı bir şekilde geçmiştir.
Türk Öğretmen Çalıştayı nın 5. si İsviçre/ Fransa sınırında bulunan ve Cenevre şehrine yakın olan CERN (Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi) de 31 Ocak 2016-6 Şubat 2016 tarihleri arasında gerçekleştirildi.
125 GeV Kütleli Yeni bir Parçacığın Gözlenmesi
125 GeV Kütleli Yeni bir Parçacığın Gözlenmesi CMS Deneyi, CERN 4 Temmuz 2012 Özet Bugün, CERN deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'ndaki (BHÇ) CMS deneyi araştırmacıları, CERN de ve Melbourne daki ICHEP 2012
ATOMUN YAPISI. Özhan ÇALIŞ. Bilgi İletişim ve Teknolojileri
ATOMUN YAPISI ATOMLAR Atom, elementlerin en küçük kimyasal yapıtaşıdır. Atom çekirdeği: genel olarak nükleon olarak adlandırılan proton ve nötronlardan meydana gelmiştir. Elektronlar: çekirdeğin etrafında
Maddenin Tanecikli Yapısı
Maddenin Tanecikli Yapısı Maddenin Tanımı Kütlesi olan ve boşlukta yer kaplayan her şeye madde denir. Cisim nedir? Maddenin şekil almış halidir. Maddenin Halleri Maddeler doğada 3 halde bulunur: Katı maddeler
ALGIÇ FİZİĞİ. Ali TEMİZ TTP-6 SAMSUN
ALGIÇ FİZİĞİ Ali TEMİZ TTP-6 SAMSUN ALGI NEDİR? Algı; bilginin alınması, yorumlanması, seçilmesi ve düzenlenmesi anlamına gelir. Algı, duyu organlarının fiziksel uyarılması ile oluşan sinir sistemindeki
ATOMUN YAPISI VE PERİYODİK ÖZELLİKLER
ATOMUN YAPISI VE PERİYODİK ÖZELLİKLER IŞIĞIN YAPISI Işığın; Dalga ve Parçacık olmak üzere iki özelliği vardır. Dalga Özelliği: Girişim, kırınım, polarizasyon, yayılma hızı, vb. Parçacık Özelliği: Işığın
İçindekiler: CERN Globe Binası ve Micro Cosmos Müzesi
Sayı 5 / Ağutos 2017 İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ İleri Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi İçindekiler: CERN / CMS Deneyi Ziyareti...2 CMS Veri Alımı ve Analiz Çalışmaları... 3 LHCb Yeni Baryon
CERN Bağlamında İleri Fizik Uygulamaları
Kaynaklar CERN website (http://kt.cern/medical-applications ve http://kt.cern/aerospace) Harran Üniversitesi (Türkiye) 3 Mayıs, 2017 CERN neredesin? CERN deki ana yapılar: ATLAS (A Toroidal LHC ApparatuS),
Hızlandırıcı Fiziği. İleri Hızlandırma Yöntemleri. Plazma Dalgası ile Hızlandırma
Hızlandırıcı Fiziği İleri Hızlandırma Yöntemleri Plazma Dalgası ile Hızlandırma Dr. Öznur METE University of Manchester The Cockcroft Institute of Accelerator Science and Technology İletişim Bilgileri
DEMOCRİTUS. Atom hakkında ilk görüş M.Ö. 400 lü yıllarda Yunanlı filozof Democritus tarafından ortaya konmuştur.
ATOM TEORİLERİ DEMOCRİTUS DEMOCRİTUS Atom hakkında ilk görüş M.Ö. 400 lü yıllarda Yunanlı filozof Democritus tarafından ortaya konmuştur. Democritus, maddenin taneciklerden oluştuğunu savunmuş ve bu taneciklere
PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ BİLİME KATKILARI
PARÇACIK HIZLANDIRICILARININ BİLİME KATKILARI (Çağrılı Konuşma) Prof. Dr. D. Ali ERCAN Savunma Sanayii Müsteşarlığı Katot ışınları tübü olarak bilinen ilk hızlandırıcı, aralarında yüksek voltaj farkı uygulanmış
CERN: Avrupa Parçacık Fiziği Laboratuarı
CERN: Avrupa Parçacık Fiziği Laboratuarı Serkant Ali Çetin İstanbul Bilgi Üniversitesi Yüksek Enerji Fiziği Araştırma Merkezi Müdürü ATLAS ve CAST Deneyleri Türkiye Temsilcisi Kuruluşu 1952 Conseil Européen
Büyük Patlama kuramları ve Yaradılışçılık. Kerem Cankoçak (İTÜ Fizik) 17.02.2013
Büyük Patlama kuramları ve Yaradılışçılık Kerem Cankoçak (İTÜ Fizik) 17.02.2013 1 İçindekiler Bilim/ Dogma farkı Bilimselliğin tanımı Evrenin kısa tarihi - Kendiliğinden kavramının doğa bilimlerindeki
ESM 309-Nükleer Mühendislik
Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü ESM 309-Nükleer Mühendislik Prof. Dr. H. Mehmet ŞAHİN Ders İçeriği Bölüm 1: Atomik Yapı ve Atomik Yoğunluk Nükleer Mühendislik
ATOMUN YAPISI ATOMUN ÖZELLİKLERİ
ATOM Elementlerin özelliğini taşıyan, en küçük yapı taşına, atom diyoruz. veya, fiziksel ve kimyasal yöntemlerle daha basit birimlerine ayrıştırılamayan, maddenin en küçük birimine atom denir. Helyum un
İÇİNDEKİLER -BÖLÜM / 1- -BÖLÜM / 2- -BÖLÜM / 3- GİRİŞ... 1 ÖZEL GÖRELİLİK KUANTUM FİZİĞİ ÖNSÖZ... iii ŞEKİLLERİN LİSTESİ...
İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... iii ŞEKİLLERİN LİSTESİ... viii -BÖLÜM / 1- GİRİŞ... 1 -BÖLÜM / 2- ÖZEL GÖRELİLİK... 13 2.1. REFERANS SİSTEMLERİ VE GÖRELİLİK... 14 2.2. ÖZEL GÖRELİLİK TEORİSİ... 19 2.2.1. Zaman Ölçümü
NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI
NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Nükleer reaktör türleri ve çalışma prensipleri Atomik boyuttaki parçacıkların yapısı Temel kavramlar Elektrostatiğin Temelleri,
TURKISH TEACHERS PROGRAM-5 TÜRK ÖĞRETMEN ÇALIŞTAYI-5 İSVİÇRE-CENEVRE 01-05/02/2016
TURKISH TEACHERS PROGRAM-5 TÜRK ÖĞRETMEN ÇALIŞTAYI-5 İSVİÇRE-CENEVRE 01-05/02/2016 NURCAN AKŞİT SELÇUK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ İSTANBUL-FATİH CERN Türk Öğretmenler Çalıştayı'nın beşincisi 1 Şubat
Şekil: LHC hızlandırıcısında hızlandırılan protonların CMS deneyinde çarpışması sonucu gözlemlenen olaylar
Parçacık Fiziği ve Kozmoloji problemlerınde Simetri üzerine CERN' de 19 Mart 2010 tarihinde yeni bir dünya rekoru kırıldı: Büyük Hadron hızlandırıcısında (LHC) protonlar 3.5 TeV (*) enerjiye kadar hızlandırıldı.
Boğaziçi Üniversitesi. 20 Temmuz 2015 - CERN Türk Öğretmen Çalıştayı 4
- Algıç Fiziği --Saime Gürbüz Boğaziçi Üniversitesi 20 Temmuz 2015 - CERN Türk Öğretmen Çalıştayı 4 2 3 4 Algıç Nedir? Algılamak görmek midir? Görmek gerekli ve yeterli midir? Doğa(fizik) olaylarını algılamamızı
BİLİM VE TEKNOLOJİ - Gizli ilimler Sitesi
Parçacık fiziği, maddenin parçacıklarını ve aralarındaki karşılıklı etkileşimi konu alan [1] ve ışıma, maddenin temel parçacıkları üzerine çalışan fiziğin bir dalıdır ve onların aralarındaki etkileşimleri
Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz.
Yıldızlara gidemeyiz; sadece onlardan gelen ışınımı teleskopların yardımıyla gözleyebilir ve çözümleyebiliriz. Işık genellikle titreşen elektromanyetik dalga olarak düşünülür; bu suda ilerleyen dalgaya
HIZLANDIRICILARA DAYALI IŞINIM KAYNAKLARI
HIZLANDIRICILARA DAYALI IŞINIM KAYNAKLARI Dr. Bora KETENOĞLU Ankara Üniversitesi Fizik Mühendisliği Bölümü & European XFEL GmbH, Hamburg İçerik Bilim, sanayi ve teknolojide parçacık hızlandırıcıları ve
Parçacık Fiziği. Dr. Bora Akgün / Rice Üniversitesi CERN Türkiye Öğretmenleri Programı Temmuz 2015
Parçacık Fiziği Dr. Bora Akgün / Rice Üniversitesi CERN Türkiye Öğretmenleri Programı Temmuz 2015 Parçacık Fiziğinin Standard Modeli fermion boson Dönü 2 Spin/Dönü Bir parçacık özelliğidir (kütle, yük
Dalton atom modelinde henüz keşfedilmedikleri için atomun temel tanecikleri olan proton nötron ve elektrondan bahsedilmez.
MODERN ATOM TEORİSİ ÖNCESİ KEŞİFLER Dalton Atom Modeli - Elementler atom adı verilen çok küçük ve bölünemeyen taneciklerden oluşurlar. - Atomlar içi dolu küreler şeklindedir. - Bir elementin bütün atomları
Mezon Molekülleri ve X(3872)
Mezon Molekülleri ve X(3872) A. Özpineci Fizik Bölümü ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İZYEF 2013 Yeni fizik olduğundan emin miyiz? Yeni fizik olduğundan emin miyiz? = Yeni fizik olmasını istiyoruz, ama
CMS DENEYİNDEKİ HADRONİK KALORİMETREDE KAYIP DİK ENERJİNİN ÖLÇÜMÜ. Missing Transverse Energy Measurement in Hadronic Calorimeter of CMS
CMS DENEYİNDEKİ HADRONİK KALORİMETREDE KAYIP DİK ENERJİNİN ÖLÇÜMÜ Missing Transverse Energy Measurement in Hadronic Calorimeter of CMS Ali EKENEL Fizik Anabilim Dalı Aysel KAYIŞ TOPAKSU Fizik Anabilim
Prof. Dr. Mustafa EROL Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Fizik Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı
Prof. Dr. Mustafa EROL Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Fizik Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı mustafa.erol@deu.edu.tr Türk Fizik Derneği İzmir Şubesi Başkanı http://www.tfdizmir.org.tr/ Fizik
TR0300008 RARE B -> VVY DECAY AND NEW PHYSICS EFFECTS
TFD2I. Fizik Kf>ıı K r^i 11-14 E\lıil 21102 /.S/OTcm TR0300008 Y F. l- Sil RARE B -> VVY DECAY AND NEW PHYSICS EFFECTS B. ŞİRVANLI Using the most general model independent form of the effective Hamillonian
TÖÇ-5. Parçacık Fiziğine giriş. Gökhan ÜNEL / UCI - Şubat 2016
TÖÇ-5 Parçacık Fiziğine giriş Gökhan ÜNEL / UCI - Şubat 2016 1 Çıkış noktası Yaşadığım bu yerde bir sebep-sonuç ilişkisi var. Bilinçliyken deneyimlediklerime gerçek diyorum. Yaşadığım bu yeri anlayabilirim.
ATOM BİLGİSİ Atom Modelleri
1. Atom Modelleri BÖLÜM2 Maddenin atom adı verilen bir takım taneciklerden oluştuğu fikri çok eskiye dayanmaktadır. Ancak, bilimsel bir (deneye dayalı) atom modeli ilk defa Dalton tarafından ileri sürülmüştür.
TÖÇ-6. Parçacık Fiziğine giriş. Gökhan ÜNEL / UCI - Haziran 2016
TÖÇ-6 Parçacık Fiziğine giriş Gökhan ÜNEL / UCI - Haziran 2016 1 Çıkış noktası Yaşadığım bu yerde bir sebep-sonuç ilişkisi var. Bilinçliyken deneyimlediklerime gerçek diyorum. Yaşadığım bu yeri anlayabilirim.
T.C. GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ YÖNETİM BİRİMİ KOZMİK MÜON TELESKOPU. Ahmet Bingül
T.C. GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ YÖNETİM BİRİMİ Proje No: MF.14.04 KOZMİK MÜON TELESKOPU Ahmet Bingül Gaziantep Eylül 2015 T.C GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA PROJELERİ YÖNETİM BİRİMİ Proje