WEB KULLANILABİLİRLİĞİ

Transkript

1 WEB KULLANILABİLİRLİĞİ FATMA BODUR *(8)

2 Kullanılabilirlik Nedir? Bir ürünün potansiyel kullanıcıları tarafından, belirli bir kullanım bağlamı içinde, amaçlanan kullanım hedeflerine ulaşmak için, ne derece etkin, verimli ve tatmin edici bir şekilde kullanılabilmesidir. *(1)

3 Eğer projeleriniz sadece; Yazılımların uygulanması Kodların yazılımını Teknik ihtiyaçların karşılanmasını içeriyorsa bu sadece kullanıcı seviyesinde hata ile karşılaşma ile sonuçlanır. *(2)

4 *(1)

5 *(2)

6 *(2)

7 Web Kullan ılabilirliği Bir web sitesinin belli bir kullanıcı grubu tarafından belli amaçlara ulaşmak için ne derece etkin, verimli ve memnuniyet verici şekilde kullanılabildiğini ölçen bir kavramdır. *(3) Web sitesi kullanılabilirliğinde temel olan nokta, kolay kullanım, amaca ulaşılabilirlik ve kullanıcı memnuniyetidir. *(1)

8 Bir web sitesinin kullanılabilirliğini temelde beş kalite unsuru belirlemektedir: Öğrenilebilirlik Hatırlanabilirlik Verimlilik Güvenilirlik Kullanıcı memnuniyeti *(4)

9 Ek olarak, kullanılabilirlik birbiri ile ilişkili altı farklı unsura indirgenebilir: Kontrol edilebilirlik Güven Kontrol Kullanım kolaylığı Hız Anlaşılabilirlik Web kullanılabilirliği «kullanıcı odaklıdır.» *(6)

10 Bir web sitesi, farklı kullanıcılar tarafından farklı amaçlarla ziyaret edilebilir. Kullanıcıların kullanım düzeyleri, yaşları, kullandıkları donanım, web tarayıcıları ve bu tür birçok özellik farklılık ve çeşitlilik gösterebilir. Önemli olan tüm bu farklı kullanıcı özelliklerine rağmen sorunsuz bir deneyim yaşanabilmesidir *(1)

11 Krug bir web arayüzünün; erişebilir, albenili, tutarlı, açık, basit, dolaşılabilir ve deneyimsiz kullanıcıları destekleyecek şekilde olmasını vurgulamaktadır. *(1) Krug _0.jpg

12 Nielsen, web kullanıcıları için milyonlarca seçenek olduğunu ve bir web sitesinin kullanılabilir olmaması, nasıl kullanılacağının kolay bir şekilde anlaşılamaması ve teknik bir hatayla karşılaşılması durumunda kullanıcının o web sitesini terk edip başka bir web sitesine yöneleceğini vurgulamaktadır. *(5)

13 Lazar şirketler açısından kullanılabilirliğin müşteri memnuniyeti ve şirketin kazançlı çıkması anlamına geldiğini söylemektedir. *(5)

14 Web sitesi değerlendirme kriterleri iki ana başlık altında incelenmektedir: Teknik testler Kullanılabilirlik testleri *(9)

15 Teknik Testler o Bu testler sistemlerin fiziksel olarak çalışma doğruluğunu ve performansını değerlendirmeye yöneliktir. *(9)

16 Kullanılabilirlik Değerlendirmesi o Kullanılabilirlik değerlendirme yöntemleri site problemlerinin belirlenmesinde sadece bir yardımcı araç olmayıp aynı zamanda bu problemlerin çözümü için geliştirilen bir yoldur. o Bu yöntemler hem tasarım değişikliklerine yol açmakta hem de bu değişikliklerin değerlendirilmesini sağlamaktadır. Kullanılabilirlik testi ve anketler bu amaçla kullanılan kullanılabilirlik yöntemlerindendir. *(7)

17 Web Kullan ılabilirlik Testleri Web kullanılabilirlik testleri birkaç başlık altında toplanmıştır. İçerik Sayfa tasarımı Resim ve renk kullanımı Teknoloji kullan ımı Uyumluluk *(9)

18 Kullanılabilirlik testleri farklı yöntemlerle yapılabilir. Kullanılabilirlik testlerinde: Etkililik: Hata oranı (başarı yüzdesi) Verimlilik: Verilen işlerin tamamlanma süreleri Kullanıcı Memnuniyeti: Anketler ile alınan kullanıcı tepkileri, yorumları ölçülür. *(4)

19 Anketler Genellikle kullanıcıların web sayfaları hakkında görüşlerini almak için kullanılmaktadır. Anketlerde, sonuçlarının güvenilir olması için geçerliliği kanıtlanmış soruların kullanılması gerekmektedir. *(7)

20 Anket Soruları *(7)

21 Anket sorularının cevapları Likert Skalası adı verilen 5 seçenekten oluşmaktadır. Kesinlikle katılıyorum Katılıyorum Kararsızım Katılmıyorum Kesinlikle katılmıyorum *(11)

22 Web sayfalarının kullanılabilirliğinin belirlenebilmesi ya da kullanılabilirlik açısından sorunsuz web siteleri tasarlanabilmesi için arayüz geliştiren firmalar tarafından oluşturulan standartlardan (Style Guidelines) faydalanmak mümkündür. *(3)

23 Tasar ım ne kadar önemli? *(10)

24 Eğer bir web sitesinin piramit olduğunu düşünürsek, piramitin tabanını ve büyük bir kısmını oluşturan parçasına «bilgi» adını verebiliriz. *(10)

25 Peki bilgi yeterli mi? *(10)

26 Tasar ım nerede? *(10)

27 Görsel gelişim *(10)

28 *(10)

29 Özet olarak; Web kullanılabilirliğinde mutlaka kullanıcı üstüne yoğunlaşılması gerekmektedir. Kullanıcılarınızı tanıyın ve onları da proje işlemleri içinde bulundurun. Kullanıcı tabanlı değişimler web sitesine en doğru yüzü kazandırır. Buna bağlı olarak satış oranı (dönüşüm oranı), ziyaretçi oranı, üretkenlik, belirli hedeflerin tutturulması artar.

30 Prototipler kullanın. Prototipler kullanıcılar tarafından test edilebilir olmalıdır. Kullanıcı testleri yapın. Kullanıcı testlerini tek bir gruba odaklamayın. Birebir kullanıcı testleri yapın. Prototipler-kullanıcı testleri-sezgisel değerlendirme önemlidir.

31 Kullanılabilirlik geliştirilmelidir, geliştirilemeyen bir projeye kaynak bulunamaz. Projeyi özyinelenebilir (rotasyonu olan) şekilde oluşturun. Her yinelemeyi mutlaka değerlendirin. Sezgisel değerlendirmeler yapın. Herkesin anlayabileceği ortak bir dil kullanın.

32 REFERANSLAR *(1) 3JwYmlrd3NuYW5kZGsva3VsbGFuaWxhYmlsaXJsaWsucHB0eA== *(2) *(3) *(4) %28Web%E2%80%99in-Kullanilabilirligi%29 *(5) *(6) *(7) bim.kmu.edu.tr/userfiles/file/website.ppt *(8) *(9) *(10) mit.php *(11)İnsan bilgisayar etkileşimi ve kullanılabilirlik mühendisliği:teoriden Pratiğe ODTÜ yayıncılık Ek-4

33 TEŞEKKÜRLER